Apr 6, 2006

ΤVλέπεις τώρα;



Η πραγματικότητα είναι ένα συγκινησιακό φράκταλ.


Με τον τηλεοπτικό πυρετό να κυριαρχεί στα προγράμματα της ελληνικής τηλεόρασης, πολλοί το έχουν γυρίσει στα ντοκυμαντέρ.
Τριανταφυλλόπουλος εναντίον Μεγάλου Αλεξάνδρου, Κακαουνάκης εναντίον θαλάσσιων ελεφάντων και εκλογολογίες εναντίον big bang, δίνουν το στίγμα μιας άτυπης τηλεοπτικής αναμέτρησης. Δεν πρόκειται για κάτι νέο. Εδώ και καιρό, τα ντοκιμαντέρ της ελληνικής τηλεόρασης είχαν κερδίσει ένα μεγάλο μερίδιο τηλεθέασης, με ποσοστά που τα ελληνικά κόμματα θα πετύχαιναν μόνο αν κατάφερναν να βάλουν τις διαφημίσεις τους πάνω στις λιβελλούλες και τα σαλιγκάρια.

Aπό τον μικρόκοσμο ως στον μακρόκοσμο και από τη γη ως την άκρη του γαλαξία, το τηλεοπτικό κοινό αναζητούσε πάντα τη γνώση (και τη φυγή, και τη φυγή), είτε για ενημερωτικούς είτε και για υπαρξιακούς λόγους – κάτι που φαίνεται ότι οι σπουδαγμένοι καναλάρχες και οι μάνατζερς με μάστερ εις τας Ευρώπας, το ξεχνάνε (καμιά φορά, αναρωτιέμαι πώς αισθάνονται όταν κάτι φαινόμενα τύπου Πάνια, Μαστοράκης κ.ο.κ. που οι ίδιοι εξέθρεψαν, έρχονται και τους λένε «ή μου σκας τόσα ή του δίνω απ’ το κανάλι»).
Τι γράφω τώρα...



Ωστόσο η συνεχώς αυξανόμενη αυτή επιτυχία των ντοκιμαντέρ, ιστορικών, ταξιδιωτικών ή άλλων, δεν μπορεί να οφείλεται μοναχά σε λόγους εσωτερικής αναζήτησης, ούτε στην ανακάλυψη των εφημερίδων που ακούει στο όνομα Super Video CD.
Το δυσοίωνο τηλεοπτικό τοπίο των δελτίων ειδήσεων, η ρουτίνα των reality και η κραυγαλέα αισθητική των πρωινάδικων και των trash εκπομπών, έκαναν ένα κοινό που έως χτες ήθελε αλλά δεν μπορούσε, αν όχι να εγκαταλείψει τα σεσημασμένα αυτά προγράμματα της TV, τουλάχιστον να στραφεί σε κάτι διαφορετικό: στα ντοκυμαντέρ της κρατικής τηλεόρασης περισσότερο και λιγότερο σε εκείνα της συνδρομητικής, τα οποία καλύπτουν μια ευρύτατη γκάμα, από τη γαστριμαργία μέχρι την ιστορική αναζήτηση.

Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα της ΑGB (ξέρω, ξέρω), αν υπάρχει κάποιο στοιχείο που διαφοροποιεί την τηλεθέαση, πέρα από την ηλικία και το φύλο (οι γυναίκες και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία παρακολουθούν περισσότερο), αυτό είναι η μόρφωση, ο καλύτερος διαθέσιμος μετρήσιμος δείκτης για την δραστηριότητα κάθε ατόμου. Πανεπιστημιακή μόρφωση, σημαίνει κατά κανόνα καλύτερη δουλειά, ευκολότερη επαφή με άλλες μορφές πολιτισμού, επιπλέον δραστηριότητες και ενδιαφέροντα, ενώ, σύμφωνα πάντα με τις μετρήσεις, η διάρκεια της τηλεθέασης μειώνεται όσο αυξάνει το μορφωτικό επίπεδο (μήπως χτυπάει κανένα καμπανάκι στο τσερβέλο σας διαφημισταράδες;)



Το κοινό αυτό που σύμφωνα με τις μετρήσεις χαρακτηρίζεται από μεσαίο έως ανώτερο δείκτη μόρφωσης και η ηλικία του κυμαίνεται από τον μαθητή Λυκείου της διπλανής πόρτας έως την executive manager του διπλανού μας γραφείου, απέδειξε ότι η εκ του ασφαλούς αναισθησία (μπροστά στην τηλεόραση) δεν είναι πια και τόσο ενδιαφέρουσα. Πόσο μάλλον, όταν η λειτουργία των εξαιρετικών αυτών προγραμμάτων που φέρουν την σφραγίδα ποιότητας μεγάλων ξένων τηλεοπτικών δικτύων όπως το BBC, το Discovery, το National Geographic ή το History Channel, είναι κατά κύριο λόγο ανθρωποκεντρική. Γιατί;

Μα, επειδή ακόμη κι όταν παρακολουθείς δυο φάλαινες να ζευγαρώνουν, δεν μπορείς να μη συνειδητοποιήσεις ότι
α) αυτό δεν το έμαθες ποτέ στο σχολείο (ίσως γιατί θα έπρεπε να σου πουν ότι ως θηλαστικά έχουν και αυτές γενετήσια όργανα και ορμές)
β) ότι παρακολουθείς κάτι που δεν θα είχες ποτέ την ευκαιρία να δεις στη ζωή σου, μη όντας επαγγελματίας δύτης και
γ) ότι η πραγματική ζωή είναι κάπου αλλού, γύρω μας οπωσδήποτε αλλά και έτη φωτός μακριά από τον τηλεοπτικό πολιτισμό των «ακούστε τι έμαθα και θα σας πω»-δελτίων ειδήσεων.

Ενημερωτικά, εκπαιδευτικά, ψυχαγωγικά, απίστευτα-κι-όμως-αληθινά, βιογραφικά, υποβρύχια, αρχαιολογικά, γαστρονομικά, ταξιδιωτικά, κινηματογραφικά, τα ντοκιμαντέρ που εισέβαλλαν στη ζωή του μέσου έλληνα πολίτη από το τηλεοπτικό γυαλί, μπορούν και πάλι να τον αφήσουν με το στόμα ανοιχτό μπροστά στην οθόνη. Μόνο που αυτή τη φορά, ίσως είναι για καλό. Δικό του.




«Το μόνο που επιτρέπεται στο θεατή είναι να αγνοεί τα πάντα, να μην αξίζει τίποτα. Εκείνος που πάντα κοιτάζει προκειμένου να μάθει τι πρόκειται να συμβεί, δεν θα αντιδράσει ποτέ».
-Γκυ Ντεμπόρ (Σχόλια πάνω στην κοινωνία του θεάματος)

10 comments:

Anastasia said...

Παρολο που δεν εχει τυχει να δω κανενα πινακα της AGB που να συμπεριλαμβανει έστω στις "μεσαιες" θεσεις ντοκυμαντερ δεν αμφισβητω τις πηγές σου και αντιθετα μαλιστα χαιρομαι!

Εκ πεποιθησεως, αποφευγω τις γενικευσεις του τυπου "ολοι βλεπουν ριαλιτι σημερα" ή οτι "το μορφωτικο επιπεδο (των νεων) υποβαθμιζεται", ωστοσο, δεν μπορώ παρα να υπογραμμισω οτι υπάρχει σαφές περιθώριο βελτιώσης. Οταν μέρα μεσημερι σε οποιαδηποτε συνοικια συναντας καφετεριες γεματες, δεν μπορεις να μην αναρωτηθεις κατα ποσον οι θαμώνες γνωριζουν το ιδιο καλα τις ποικιλιες καφε και ολων των ειδών τα "gossip news" με την ιστορια του 20ου αιωνα... Μπορεις;

ΥΓ. Φυσικα δεν ειναι ολοι έτσι. Όπως επισης δεν ισχυριζομαι οτι πρεπει να φτασουμε στο αλλο ακρο του βιβλιο-ντοκυμαντερ-βιβλιο!!

Anonymous said...

Αυτό που βιώνουμε, είναι πραγματικά εκπληκτικό. Έχεις απόλυτο δίκιο (μα σε όλα), αγαπητή Mantalena. Κι είναι, στ'αλήθεια, τουλάχιστον παρήγορο (και κόντρα στο πείσμα των 'κακών μας των καιρών')το γεγονός ότι υπάρχει σεβαστός αριθμός πληθυσμού σκεπτόμενου, προβληματισμένου, με, πες το, γνωστικές, υπαρξιακές ή όποιες άλλες ανησυχίες κι ενδιαφέροντα.
Αυτό που με εκνευρίζει (και φαντάζομαι κι εσάς, φιλενάδα)είναι η μεμψιμοιρία και η μετατόπιση ευθυνών από ένα κοινό που έχει καλοβολευτεί αναμασώντας τη δικαιολογία : "αυτή το ρημάδι το κονσερβοκούτι, φταίει για τα δεινά μας.., ανελέητη βία, gossiping, ακατάλληλα πρότυπα για τα παιδιά μας.. ". Και (κάνω πως) το αντιπαρέρχομαι, ανταπαντώντας :"υπάρχουν και τα ντοκυμαντέρ (της κρατικής ή άλλης τηλεόρασης), υπάρχουν και τα καλά εκπαιδευτικά προγράμματα για τα παιδιά μας, υπάρχουν και τα (κάποια) τηλεπαιχνίδια γνώσεως που μας ξεστραβώνουν λιγάκι". Και σε τελική ανάλυση, "δεν γουστάρω ΓΕΝΙΚΩΣ; ανά χείρας το τηλεκοντρόλ και 'βουρ' στο πυρ το εξώτερον η TV (δεν εννοώ να την πετάξουμε, αν και δεν θα ήταν καθόλου, μα καθόλου κακό, θαρρώ -σαν την ψυχοθεραπεία, ένα πράγμα.. 'ξεφορτώνεσαι' ό,τι σου μαυρίζει την ψυχή..)

Σε όλους αυτούς τους καναλάρχες, εκδοταράδες και διαφημισταράδες, που θεωρούν ότι μπορούν να 'άγουν και να φέρουν' τη 'μάζα' (όχι, δεν θεωρώ ότι όλοι ανήκουμε στη μάζα), για την ευρωστία της τσέπης τους, ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ. Για τις σπουδές, το επίπεδο και το IQ τους. ΜΠΡΑΒΟ για τις εκπομπές, τα περβάζια (σόρρυ, τηλεπαράθυρα, ήθελα να πω), τα καλλιστεία, την Ταπιάνα και όλα τα σκατά που μας σερβίρουν (κι επαναλαμβάνω, μπορούμε πάντα να λέμε 'ευχαριστώ, ΔΕΝ θα πάρω', στο menu..).
Και για να επανέλθω στο θέμα (έχω ξεφύγει, i know), προτιμώ να βλέπω (μα με χίλια!) την μεταμόρφωση της κάμπιας σε πεταλούδα ή τη ζωή του Αινστάιν και την ανάπτυξη της Θεωρίας της Σχετικότητας (μα για νιοστή φορά!), παρά την προετοιμασία της Βίσση για την Γιουροβιζιόνε..

Αναστασία μου, μακάρι να φτάναμε στο άλλο άκρο ...(!)

Weirdo

Mantalena Parianos said...

Anastacia:
Η AGB μετράει ως "ντοκιμαντέρ" τον Αυγερόπουλο. Είχα έρθει όμως σε επαφή μαζί τους για μια μελέτη που έκανα καθώς και με τα κανάλια (ΕΡΤ και το Nova). Έχεις δίκιο ότι το επίπεδο είναι χαμηλό: στην ΕΡΤ μάλιστα, μια κυρία μου είπε πως όταν είχαν προβάλλει εκείνο το ντοκιμαντέρ με τους δεινόσαυρους, δέχθηκαν τηλεφωνήμαΤΑ που τους ρωτούσαν "σε ποιο ζωολογικό κήπο μπορούν να δουν αυτά τα ζώα"... Απ' την άλλη, πάλι, κάποια συγκεκριμένα ντοκιμαντέρ για την αρχαία Ρώμη π.χ., είχαν τόση επιτυχία που τους ζητούσαν να τα ξαναπροβάλλουν... Είναι ν' απορείς, όντως.

Κόσμος στις καφετέριες στις 11 το πρωί=ανεργία. Στην χώρα μας έχουμε τη μεγαλύτερη ανεργία στην Ευρώπη σε νέους κάτω των 26 ετών (25,6%, πηγή Eurostat). Νομίζω πως ότι συμβαίνει στη Γαλλία, μας αφορά άμεσα.

Όχι και συμφωνώ. Δεν πρέπει να φτάσουμε σε κανένα "άλλο άκρο". Δεν θέλω έναν κόσμο που όλοι θα ακούν Γκούσταβ Μάλερ! (τι θα ακούμε τότε εμείς η ελίτ;) :-P

WEIRDO
έτσι που τα γράφεις, οι συνμπλόγκερς θα νομίσουν ότι τα έχουμε (άκου "έχω δίκιο σε όλα" η γυναίκα...)
Έγραψες: "Σε όλους αυτούς τους καναλάρχες, εκδοταράδες και διαφημισταράδες, που θεωρούν ότι μπορούν να 'άγουν και να φέρουν' τη 'μάζα' (όχι, δεν θεωρώ ότι όλοι ανήκουμε στη μάζα), για την ευρωστία της τσέπης τους, ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ. Για τις σπουδές, το επίπεδο και το IQ τους. ΜΠΡΑΒΟ για τις εκπομπές, τα περβάζια (σόρρυ, τηλεπαράθυρα, ήθελα να πω), τα καλλιστεία, την Ταπιάνα..."

Το ΤΑΠΙΑΝΑ είναι σούπερ, μπορώ να το υιοθετήσω;
Όσο για αυτούς που αναφέρεις, είμαι βέβαιος ότι θα θέλουν να σκίσουν τα πτυχία τους όταν το κάθε τσόλι, μπαίνει μέσα και τους λέει "φεύγω απ' το κανάλι έχω καλύτερη πρόταση" (μουαχαααα)
-Μετά βέβαια, βλέπουν το μισθό τους και κάνουν την ανάγκη φιλότιμο, αλλά ΑΥΤΟΙ ΦΤΑΙΝΕ και κανείς άλλος. Τζάμπα οι σπουδές τους.

Anonymous said...

Συγγνώμη, χωρίσαμε και δεν το ξέρω;; (χιχαχο!)

Ναι, μπορείς να υιοθετήσεις το Ταπιάνα (με αναφορά στην πηγή, φυσικά.. χοχιχα!)

Τι να σου κάνουν και οι σπουδές και τα πτυχία.. Αυτά (από μόνα τους) δεν ποιούν, ούτε ποιότητα, ούτε ήθος...

Φιλότιμο; τι είναι αυτό;;

Amities,
Weirdo

newManifesto said...

νάμασταν τώρα εκεί ...

Mantalena Parianos said...

To να πας εκεί κοστίζει λίγο. Το να μείνεις όμως όχι...

Dimitris.C. said...

εγώ το μόνο που βλέπω είναι ένα ωραίο νησάκι ...

αχ-αχ πρέπει να πάρω άδεια!

+d

Mantalena Parianos said...

Ωραίο νησάκι; Δεν είναι ένα, dimitri, είναι πολλά... Αν πάρεις άδεια και έχεις φράγκα, πάμε μαζί!

Anonymous said...
This comment has been removed by a blog administrator.
Anonymous said...
This comment has been removed by a blog administrator.